Euskera Ikerketa Aldizkaria
type: channel
description: Euskera Ikerketa Aldizkariaren aurrekari gisa, Euskera Euskaltzaindiaren agerkari ofiziala izan da 1920. urtetik 2022ra bitartean. 2023tik aurrera bi argitalpen dira: batetik, Euskera Ikerketa Aldizkaria eta bestetik, Euskaltzaindiaren buletina. Lehenak Akademiaren lan esparruetako ikerketa-artikulu originalak, liburu-aipamenak eta antzekoak jasotzen ditu, eta paperean eta euskarri informatikoan argitaratzen da. Bigarrenak Euskaltzaindiaren lana eta bizitza akademikoa biltzen ditu eta modu elektronikoan argitaratzen da. Euskera Ikerketa Aldizkariak bi zenbaki argitaratzen ditu urtero. Lehena, martxo edo apirila inguruan (urtarrila-ekaina aldiari dagokiona) eta bigarrena, irailean edo urrian (uztaila-abendua aldikoa). Ikerketa artikuluak argitaratzeko, Idazketa Batzordeak, anonimotasuna bermatuz, kanpo ebaluatzaileen iritzia jasoko du PEER REVIEW itsu bikoitza sistema erabiliz.
publisher: Euskaltzaindia
language: eu
publication name: Euskera Ikerketa Aldizkaria
issn: 0210-1564
items: Lehen Hezkuntzako haurren lagunarteko hizkera aisialdian: erdaren eragina bat-bateko adierazkortasunean
items: Antzinaroko sustrai indoeuroparreko jende izenak: Araba eta Nafarroako sartaldea
items: Igeldoko euskararen bilakaera fonologikoa Gipuzkoako kostaldean
items: Hernaniko euskararen ahoskeraren analisi bat
items: Hizkera-maila zaindu eta arduragabean ekoitzitako euskarazko bokalen azterketa akustikoa
items: Ahalera sintetikoa egon, joan eta ibili aditz sintetikoetan Leitzako euskaran
items: Euskal kulturgileen presentzia Euskal Herriko zenbait idatzizko komunikabide digitaletan: adimen artifiziala (AA) aplikatzea eduki-multzo handiak aztertzeko
items: Hizkera Akademikoaren Oinarrizko Trebetasunak: definitzeko eta ezaugarriak ulertzeko marko teoriko bat
items: Nokaren erabileraren ikerketa Goizuetan
items: Antzerkiaren bitartez adierazkortasun-baliabideak ikasteko proposamen didaktikoa
items: Language, Policy and Territory
items: Karmelo Etxenagusia, nire gomuten olatu irakinean
items: Morfema funtzional goiztiarrak: haur euskaldun elebakarren hizkuntza-jabekuntzaren azterketa
items: Arikala: aisialdi antolatua eta euskararen hizkera informalaren lanketa hezkuntza-testuinguru formalean
items: Noketaren higatzea Ortzaizen
items: Euskal hizkeren erritmoa
items: Non gogoa, han zangoa? Demolinguistika-aurreikuspenak: hizkuntza-politikaren ibilbidearen oinarriak marrazteko tresna Ipar Euskal Herrian?
items: Ander Manterola Aldekoa: zeanuriztar etnografoari elkarrizketa
items: Lagunarteko hizkera langai ikastolan: bi ikasturteko esku-hartzearen inplementazioa eta emaitzak
items: BAM (Baiona-Angelu-Miarritze) eremuko eta inguruetako gazteen euskarazko hizkera arrunta
items: Hilabeteak: ikuspegi etnolinguistikoa
items: Charrando aragonés. La lengua aragonesa en su Zona de Uso Predominante
items: Ipar Euskal Herriko poesiaren argiak eta itzalak, 1940tik hona
items: Jean-Baptiste Elizanburu (1828-1891) idazlearen lo-kanta ezezagun bat: Haurcho bati
items: Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako (DBH) ikasleen argudiaketa zientifikoa: euskaraz, gaztelaniaz eta ingelesez idazten
items: De noms, de cognoms i de llengües subordinades
items: Urtaroak
items: Erredingo Luiseneko euskal predikuak (XVIII.-XIX. m.): aurkezpena, katalogazioa eta ikerketaren lehen emaitzak
items: Euskara zinema elekariaren hasmentan (1930-1936)
items: "Gehiegitan galdetzen didate nongoa naizen". Murgiltze programako ikasle etorri berriak eta identitatearen auzia

Lehen Hezkuntzako haurren lagunarteko hizkera aisialdian: erdaren eragina bat-bateko adierazkortasunean
type: item
description: Ikerketa hau Euskaltzaindiaren Mintzola Egitasmoak, Ikastolen Elkarteak eta Mondragon Unibertsitateak gauzatu dute. Hain zuzen ere, eremu formalean lagunarteko hizkera lantzeak ea ikasleengan euskarazko hizkera informala areagotzeko eragin positiborik izan ote dezakeen dugu ikergai hiru erakundeok. Hemen aurkeztu dena, ikerketaren abiapuntua da. Euskal Herriko lurralde desberdinetako hamar ikastola hautatu dira, eta Lehen Hezkuntzako 4. mailako ikasleek etxean, kalean nahiz ikastolan dituzten hizkuntza-ohiturak aztertu dira lehenbizi galdetegi bidez, laginaren izaera ahalik eta xeheen ezagutzeko asmoz. Horren ostean, behaketak egin dira ikastoletako aisia-esparruetan, lagina osatzen duten haurrok lagunartean daudenean zein hizkuntzatan hitz egiten duten zehaztu ahal izateko.
subject: Ikerketa-artikuluak
  topic: section
creator: Aritz Bereziartua Arruabarrena
creator: Odei Guirado Irasuegi
creator: Idurre Alonso Amezua
rights: Egile-eskubideak 2023 Euskera ikerketa aldizkaria
date: 2023-12-28
publication date: 2023-12-28
starting page: 11
ending page: 39
doi: 10.59866/eia.v2i68.263

Antzinaroko sustrai indoeuroparreko jende izenak: Araba eta Nafarroako sartaldea
type: item
description: .
subject: Liburu-aipamenak
  topic: section
creator: Luis Mari Zaldua Etxabe
rights: Egile-eskubideak 2026 Luis Mari Zaldua Etxabe https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2026-04-30
publication date: 2026-04-30
starting page: 441
ending page: 445
doi: 10.59866/eia.v2026i71.339

Igeldoko euskararen bilakaera fonologikoa Gipuzkoako kostaldean
type: item
description: .
subject: Oharrak
  topic: section
creator: Igor Yugueros Egunez
rights: Egile-eskubideak 2026 Igor Yugueros Egunez https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2026-04-30
publication date: 2026-04-30
starting page: 407
ending page: 438
doi: 10.59866/eia.v2026i71.337

Hernaniko euskararen ahoskeraren analisi bat
type: item
description: .
subject: Oharrak
  topic: section
creator: Andoni Rey Ortiz
rights: Egile-eskubideak 2026 Andoni Rey Ortiz https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2026-04-30
publication date: 2026-04-30
starting page: 317
ending page: 370
doi: 10.59866/eia.v2026i71.335

Hizkera-maila zaindu eta arduragabean ekoitzitako euskarazko bokalen azterketa akustikoa
type: item
description: .
subject: Oharrak
  topic: section
creator: Garazi Irastorza Arza
rights: Egile-eskubideak 2026 Garazi Irastorza Arza https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2026-04-30
publication date: 2026-04-30
starting page: 371
ending page: 406
doi: 10.59866/eia.v2026i71.336

Ahalera sintetikoa egon, joan eta ibili aditz sintetikoetan Leitzako euskaran
type: item
description: Egon, joan eta ibili aditz sintetikoen ahalera sintetikoak bizirik dirau oraindaino Leitzan. Adin handiko jendearen testigantzei esker, ahalera sintetikoaren bilduma osoa egitea lortu dugu aldaera guztietan: izan ahalera orainaldian, iraganaldian eta alegiazkoan; izan aditz-erregistro neutroan; izan hikako erregistro alokutiboan, alegia, igorleak solaskideari hi esanda eta hi horri dagokion marka adizkian txertatuta.
subject: Ikerketa-artikuluak
  topic: section
subject: aditz sintetikoak
  topic: keywords
subject: ahalerazko aditzak
  topic: keywords
subject: ahalera sintetikoa
  topic: keywords
subject: Leitzako euskara
  topic: keywords
subject: alokutiboa
  topic: keywords
subject: hitanoa
  topic: keywords
creator: Fernando Oiartzun Sagastibeltza
rights: Egile-eskubideak 2026 Fernando Oiartzun Sagastibeltza https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2026-04-30
publication date: 2026-04-30
starting page: 215
ending page: 276
doi: 10.59866/eia.v2026i71.333

Euskal kulturgileen presentzia Euskal Herriko zenbait idatzizko komunikabide digitaletan: adimen artifiziala (AA) aplikatzea eduki-multzo handiak aztertzeko
type: item
description: Euskal kulturgileen ikusgarritasun mediatikoa aztertzea du xede lan honek, Euskal Herriko 2023ko 11 hedabide digitaletako «kultura» ataleko edukien bidez. Testu-meatzaritza eta adimen artifizialeko teknikak aplikatuta, 5 637 kulturgile identifikatu dira (euskaraz aritzen diren 2 679). Emaitzek erakusten dute hizkuntza (komunikabideetako edukiak euskaraz ala erdaraz ekoiztea) funtsezkoa dela euskal kulturaren ikusgarritasunean. Halaber, ikerketak ikuspegi kuantitatiboa eta teknologikoa uztartzen dituen ekarpen berritzailea eskaintzen du.
subject: Ikerketa-artikuluak
  topic: section
subject: euskal kultura
  topic: keywords
subject: adimen artifiziala
  topic: keywords
subject: komunikabideak
  topic: keywords
subject: euskara
  topic: keywords
subject: agenda setting
  topic: keywords
creator: Libe Mimenza Castillo
creator: Ane Martinez Juez
creator: Naroa Burreso Pardo
creator: Josu Amezaga Albizu
rights: Egile-eskubideak 2026 Libe Mimenza Castillo, Ane Martinez Juez, Naroa Burreso Pardo, Josu Amezaga Albizu https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2026-04-30
publication date: 2026-04-30
starting page: 167
ending page: 214
doi: 10.59866/eia.v2026i71.332

Hizkera Akademikoaren Oinarrizko Trebetasunak: definitzeko eta ezaugarriak ulertzeko marko teoriko bat
type: item
description: Lan honek hizkera akademikoari buruzko berrikusketa bibliografiko bat eskaintzen du, Hizkera Akademikoaren Oinarrizko Trebetasunak (CALS) proposamen teorikoan oinarriturik. 44 ikerlan aztertuz, hizkera akademikoaren definizioa, ezaugarri linguistiko eta kognitiboak, idazmen- eta irakurmen-gaitasunekiko loturak eta balio soziala aztertzen dira. Gainera, oinarri teoriko sendoa eskaini ez ezik, ikerlanak ikuspegi linguistiko, pedagogiko eta sozialetatik inplikazio eta ondorio esanguratsuak ere aurkezten ditu.
subject: Ikerketa-artikuluak
  topic: section
subject: hizkera akademikoa
  topic: keywords
subject: CALS
  topic: keywords
subject: idazmen-gaitasuna
  topic: keywords
subject: irakurmen-gaitasuna
  topic: keywords
subject: balio soziala
  topic: keywords
subject: didaktika
  topic: keywords
creator: Artzai Gaspar
rights: Egile-eskubideak 2026 Artzai Gaspar https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2026-04-30
publication date: 2026-04-30
starting page: 81
ending page: 116
doi: 10.59866/eia.v2026i71.330

Nokaren erabileraren ikerketa Goizuetan
type: item
description: Goizuetako nokaren erabilera berreskuratzeko moduak aztertzea du helburu nagusi ikerketa honek, ikerketa-ekintza parte-hartzailea metodologian oinarrituta. Horretarako, noka ikasi eta praktikatzeko saio batzuk antolatu dira 19 parte-hartzailerekin. Bertan, bi ikuspegitatik aztertu da nokaren erabilera. Alde batetik, soziolinguistikaren ikuspegitik, emakume horiek nokaren ezagutzan eta erabileran dituzten abiapuntu desberdinak eta izan duten bilakaera aztertu da. Beste alde batetik, genero-ikuspegitik, parte-hartzaileek nokari buruzko hausnarketak egin dituzte, nokaren egoeran eta egoera hori eragin duten arrazoietan sakonduz. Ondorio nagusia izan da noka-saioek parte-hartzaileen erabileran eragiteko balio izan dutela, eta ikasteko eta erabiltzen jarraitzeko gogoa dutela.
subject: Ikerketa-artikuluak
  topic: section
subject: euskara informala
  topic: keywords
subject: hika
  topic: keywords
subject: noka
  topic: keywords
subject: hizkuntza-tratamendua
  topic: keywords
subject: soziolinguistika
  topic: keywords
creator: Oihana Lujanbio Begiristain
rights: Egile-eskubideak 2026 Oihana Lujanbio Begiristain https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2026-04-30
publication date: 2026-04-30
starting page: 117
ending page: 166
doi: 10.59866/eia.v2026i71.331

Antzerkiaren bitartez adierazkortasun-baliabideak ikasteko proposamen didaktikoa
type: item
description: Iruñeko egoera soziolinguistikoa gazteen euskararen erabilera apalean islatzen da, eta gazteek batere adierazkorra ez den euskara darabilte. Testuinguru horretan, Bigarren Hezkuntzan lantzeko proposamen didaktiko bat eratu da. Horretarako, alde batetik, kontzientzia metalinguistikoaren ekarpenak aintzat hartu dira, hizkuntza manipulatzeko gaitasuna garatzeko, eta, bestetik, antzerkia izango da erregistroen ezaugarrietan murgiltzeko oinarria.
subject: Ikerketa-artikuluak
  topic: section
subject: Bigarren Hezkuntza
  topic: keywords
subject: adierazkortasun baliabideak
  topic: keywords
subject: hizkuntza bizipenak
  topic: keywords
subject: kontzientzia metalinguistikoa
  topic: keywords
subject: antzerkia
  topic: keywords
creator: Ines Marguerite Azkarate Etxeberria
rights: Egile-eskubideak 2026 Ines Marguerite Azkarate Etxeberria https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2026-04-30
publication date: 2026-04-30
starting page: 11
ending page: 46
doi: 10.59866/eia.v2026i71.327

Language, Policy and Territory
type: item
description: .
subject: Liburu-aipamenak
  topic: section
creator: Andres M. Urrutia
rights: Egile-eskubideak 2026 Andres M. Urrutia https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2026-04-30
publication date: 2026-04-30
starting page: 441
ending page: 445
doi: 10.59866/eia.v2026i71.338

Karmelo Etxenagusia, nire gomuten olatu irakinean
type: item
description: .
subject: Oharrak
  topic: section
creator: Lontzo Zugazaga Martikorena
rights: Egile-eskubideak 2026 Lontzo Zugazaga Martikorena https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2026-04-30
publication date: 2026-04-30
starting page: 279
ending page: 316
doi: 10.59866/eia.v2026i71.334

Morfema funtzional goiztiarrak: haur euskaldun elebakarren hizkuntza-jabekuntzaren azterketa
type: item
description: Hizkuntza-jabekuntzaren ikerketak gizakia modu naturalean hizkuntzaz nola jabetzen den aztertzen du. Lan honetan, morfema funtzionalen jabekuntza aztertu nahi dugu. Ingelesean eta frantsesean oinarritutako ikerketek erakutsi dutenez, bi aldagaik dute eragina haurren lehen morfema funtzionalen pertzepzioan: morfemen maiztasunak eta morfemak lotuak ala askeak izateak. Lan honen xedea honako hau da: bi aldagai horiek euskarazko morfema funtzionalen ekoizpenean duten eragina aztertzea. Zehazki, morfema horien ekoizpenaren hurrenkeran arreta jarriko dugu. Arakatuko ditugun morfema funtzionalak dira, izen morfologiari dagokionez, kasu gramatikalak, determinatzaile mugatuak, partitiboa, izenordainak, erakusleak eta, aditzaren eremuan, morfema modalak. Morfemen maiztasuna kalkulatzeko, EHME (Acha eta beste 2014) erabili dugu. Horrez gain, lana aurrera eramateko, lau haur euskaldun elebakarren hizketa aztertu dugu (Valle eta Alonso 2015), childes datu-baseko transkripzioez baliatuta. Emaitzetan ikusi dugu maiztasunak eta lotu/aske izatearen ezaugarriak eragina dutela haurren morfema funtzionalen lehen ekoizpenetan.
subject: Ikerketa-artikuluak
  topic: section
subject: hizkuntzaren jabekuntza
  topic: keywords
subject: morfema funtzional goiztiarrak
  topic: keywords
subject: morfema funtzionalak
  topic: keywords
subject: morfema lotuak
  topic: keywords
subject: morfema askeak
  topic: keywords
subject: maiztasuna
  topic: keywords
subject: euskara
  topic: keywords
creator: Garazi Domínguez Mezquita
creator: Ane Berro
creator: Irene De la Cruz-Pavía
rights: Egile-eskubideak 2026 Garazi Domínguez Mezquita, Ane Berro, Irene De la Cruz-Pavía https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2026-04-30
publication date: 2026-04-30
starting page: 47
ending page: 80
doi: 10.59866/eia.v2026i71.328

Arikala: aisialdi antolatua eta euskararen hizkera informalaren lanketa hezkuntza-testuinguru formalean
type: item
description: Ondorengo orrialdeetan, hizkera informala, aisialdi antolatua, hezkuntza formala, motibazioa eta atxikimendua lotzen dituen marko teorikoan kokatutako ikerketa-lana aurkeztu da. Hala, metodologia ludikoaren eta aisialdi antolatuaren bitartez euskararen hizkera informala landu ostean, esku-hartzeek haurrengan utzitako bizipenak eta izandako inpaktua aztertu dira. Ikerketa-metodo mistoaren eta diseinu konkurrentearen barruan garatu da, eta Arikala programan parte hartu duten Nafarroako bi ikastolatako haurrek (n = 86) eta Euskal Herriko beste zortzi ikastolatan programa bera aplikatzen duten irakasleek zein hezitzaileek (n = 32) parte hartu dute. Emaitzak datu kualitatiboak eta kuantitatiboak triangulatuz aztertu dira, eta ateratako ondorio nagusien artean nabarmendu da, esku-hartzeen bitartez haurrek euskararekiko motibazioa eta atxikimendua garatu dutela. Era berean, programaren aplikazioak parte-hartzaileen gehiengoan inpaktu positiboa izan duen arren, egindako analisi estatistikoetan desberdintasun esanguratsuak atzeman dira 1Haren (lehen hizkuntza) eta generoaren arabera: euskara 1H dutenek eta neskek onura handiagoak hartu dituztelakoa daukate. Orobat, irakasleen eta aisialdiko hezitzaileen bizipenei erreparatuta, hizkera informala lantzeko prestakuntza espezifikoaren beharra dagoela ondorioztatu da.
subject: Ikerketa-artikuluak
  topic: section
subject: euskara
  topic: keywords
subject: eskola
  topic: keywords
subject: hizkera informala
  topic: keywords
subject: aisialdi antolatua
  topic: keywords
subject: motibazioa
  topic: keywords
subject: hizkuntza-atxikimendua
  topic: keywords
creator: Odei Guirado Irasuegi
rights: Egile-eskubideak 2025 Odei Guirado Irasuegi https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2025-10-30
publication date: 2025-10-30
starting page: 81
ending page: 123
doi: 10.59866/eia.v2025i10.304

Noketaren higatzea Ortzaizen
type: item
description: Ortzaizeko (Nafarroa Beherea) noketaren erabilera eta haren higatzea aztertzea edo bederen azterketari hurbiltzea du xede lan honek . Hain xuxen, 18 lekuko ortzaiztarrek osatu lagin bat abiapuntu harturik, bi ikuspegitarik atxiki zaio noketaren erabilerari. Alde batetik, morfologiaren ikuspegitik, bi adin-tartetako 10 lekukorengandik bildu nokako adizki alokutiboen belaunaldi batetik besterako aldakortasuna aztertu da eta noketaren higatzearen aztarnak liratekeen zenbait aldaera aurkeztu dira. Bestetik, soziolinguistikaren ikuspegitik, informatzaile-sorta osoaren —hots, gazteek osatu hirugarren adin-tartea barne— noketarekiko praktika eta ideologien lekukotasunen bilketa egin, eta halaber, horien adinaren araberako aldakortasuna deskribatu da. Izan ere, emaitzek erakutsi dute adin-tarte batetik besterat, i) noketaren erabilera gobernatzen duten aldagai soziolinguistikoek pisu ezberdina hartzen dutela, ii) erabilera-taldea hertsitzen dela, baina iii) balioztatze progresibo bat agertzen dela noketari buruzko ideologietan.
subject: Ikerketa-artikuluak
  topic: section
subject: noketa
  topic: keywords
subject: hizkuntza-aldakortasuna
  topic: keywords
subject: hizkuntza-tratamendua
  topic: keywords
subject: aditzaren morfologia
  topic: keywords
subject: hizkuntza-transmisioa
  topic: keywords
subject: hiketa
  topic: keywords
creator: Ana Jaunarena Mendiondo
rights: Egile-eskubideak 2025 Ana Jaunarena Mendiondo https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2025-10-30
publication date: 2025-10-30
starting page: 125
ending page: 165
doi: 10.59866/eia.v2025i70.319

Euskal hizkeren erritmoa
type: item
description: Ikerketa honetan euskal hizkeren erritmoa arakatu dugu, oraindik sakontasunez aztertu gabeko gaia delako. Orain arte egin diren azterketa batzuetan euskara silaba-aldiko hizkuntzen taldean sartu dute, baina badira mora-aldikora gerturatzen dela iradoki duten ikerlanak ere. Hizkeren artean desberdintasunik ote dagoen ere eztabaidagai izan da. Izan ere, jakina da fonologiaren eremuan, euskal hizkeretan, hainbat alternantzia daudela, murrizketak, sinkopak edo aferesiak izan. Horiek guztiek silabaren egiturari eragiten diote neurri batean eta ondorioz horrek erritmoaren estatusa alda dezake. Hain zuzen ere, zenbait autorek zalantzan jarri dute euskara benetan silaba-aldiko hizkuntza izatea, eta batek ere ez ditu hizkerak sistematikoki aztertu. Horregatik, eztabaida horretan ekarpena egitea da gure lan honen helburua. Horretarako, Bermeoko, Bilboko, Donostiako eta Baztango euskal hizkerak sistematikoki aztertu ditugu. Gure emaitzek erakutsi dute, hizkera horien bokal-tarteen ehunekoetan (% V) bereizketa esanguratsurik ez dagoela, baina bai, ordea, hizkera batzuen kontsonante-tarteen desbiazio estandarrean (ΔC). Horretaz gain, emaitzok iradoki dute, aztertu ditugun euskal aldaerak mora-aldikoen taldetik hurbilago daudela alderdi batzuetan, silaba-aldikoen taldetik baino.
subject: Ikerketa-artikuluak
  topic: section
subject: euskal hizkerak
  topic: keywords
subject: erritmoa
  topic: keywords
subject: azentua
  topic: keywords
subject: silaba
  topic: keywords
subject: mora
  topic: keywords
creator: Maddi Ormazabal Sudupe
creator: Ane Berro
creator: Irene de la Cruz-Pavía
rights: Egile-eskubideak 2025 Maddi Ormazabal Sudupe, Ane Berro, Irene Delacruz-Pavía https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2025-10-30
publication date: 2025-10-30
starting page: 167
ending page: 188
doi: 10.59866/eia.v2025i70.318

Non gogoa, han zangoa? Demolinguistika-aurreikuspenak: hizkuntza-politikaren ibilbidearen oinarriak marrazteko tresna Ipar Euskal Herrian?
type: item
description: Bost urterik behin egiten den inkesta soziolinguistikoa da gaur egun erabiltzen den tresna nagusia, Ipar Euskal Herrian euskararen bizitasuna nolakoa den jakiteko. 2021eko inkesta zazpigarrena dela eta, gaur egun euskalgintzako eragileek eta erabakitzaile politikoek dute lurraldean euskararen egoeraren bilakaerari buruzko datu-iturri sendo bat, azken 30 urteetan hizkuntza-politika plangintzaren arloan egin diren pausoekin korrelazioan jar daitekeena. Alabaina, gaur egun arte Ipar Euskal Herrian datu soziolinguistikoak ez dira erabiliak izan etorkizuneko hizkuntza-politikaren planifikazioan. Bestalde, prozesu eta dinamika anitzek euskararen biziberritze-prozesuan eragina badute ere, gutxik ematen dizkigute aurreikuspenak, batez ere epe luzean. Demografia da horietako bat. Azterketa-lan honetan, soziolinguistika- eta demografia-datuen uztartze-metodologia proposamen bat egin dugu, hurrengo 25 urteetan Ipar Euskal Herriko euskaldun-kopuru eta -proportzioen bilakaeraren 3 hipotesi eraikitzeko. Hipotesi horiek dituzten muga metodologiko, teoriko eta filosofikoak kontuan hartuz, tresna hori proposatu duen lan-taldearen helburu nagusia izan da, hizkuntza-plangintzaren erabakitzaile eta eragileei tresna gehigarri bat eskura ematea, euskararen etorkizunaren norabideak Ipar Euskal Herrian eztabaidatzeko.
subject: Ikerketa-artikuluak
  topic: section
subject: soziolinguistika
  topic: keywords
subject: demografia
  topic: keywords
subject: prospektiba
  topic: keywords
subject: hizkuntza-plangintza
  topic: keywords
subject: Ipar Euskal Herria
  topic: keywords
creator: Amande Anin
creator: Christian Malmose
creator: Virginie Boillet
rights: Egile-eskubideak 2025 Amande Anin, Christian Malmose, Virginie Boillet https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2025-10-30
publication date: 2025-10-30
starting page: 11
ending page: 52
doi: 10.59866/eia.v2025i70.317

Ander Manterola Aldekoa: zeanuriztar etnografoari elkarrizketa
type: item
description: .
subject: Oharrak
  topic: section
creator: Jon Mentxakatorre Odriozola
rights: Egile-eskubideak 2025 Jon Mentxakatorre Odriozola https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2025-10-30
publication date: 2025-10-30
starting page: 317
ending page: 337
doi: 10.59866/eia.v2025i10.308

Lagunarteko hizkera langai ikastolan: bi ikasturteko esku-hartzearen inplementazioa eta emaitzak
type: item
description: Ikerketa hau Euskaltzaindiaren Mintzola egitasmoak, Ikastolen Elkarteak eta Mondragon Unibertsitateak elkarlanean gauzatu dute. 2022-23 eta 2023-24 ikasturteetan, Lehen Hezkuntzako laugarren eta bosgarren mailako ikasleekin, lagunarteko hizkeran erabili ohi diren hainbat esamolde landu dira Euskal Herriko lurralde desberdinetako hamar ikastolatan, dela ikasgela barruan, dela aisia-esparruan. Funtsean, ikertu nahi izan da, hizkera informala ikastetxeko testuinguruan lantzeak eraginik ote duen lagunarteko komunikazio informalean.
subject: Ikerketa-artikuluak
  topic: section
subject: Lehen Hezkuntza
  topic: keywords
subject: aisialdia
  topic: keywords
subject: lagunarteko hizkera
  topic: keywords
subject: hizkuntza-ohiturak
  topic: keywords
subject: esamoldeak
  topic: keywords
creator: Idurre Alonso Amezua
creator: Aritz Bereziartua Arruabarrena
creator: Jon Mentxakatorre Odriozola
creator: Xabier Lasa Agirrezabal
rights: Egile-eskubideak 2025 Idurre Alonso Amezua, Aritz Bereziartua Arruabarrena, Jon Mentxakatorre Odriozola, Xabier Lasa Agirrezabal https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2025-10-30
publication date: 2025-10-30
starting page: 229
ending page: 260
doi: 10.59866/eia.v2025i10.307

BAM (Baiona-Angelu-Miarritze) eremuko eta inguruetako gazteen euskarazko hizkera arrunta
type: item
description: Artikulu honek BAM (Baiona-Angelu-Miarritze) eremuko eta inguruko 18tik 24 urtera bitarteko euskal gazte zenbaiten hizkuntza-praktikak aztertu ditu. Praktika horiek deskribatzeko xedea du, frantsesak eta euskara batuak eragindako berrikuntza fonetikoak, kalko semantikoak, «euskara-frantsesa» kode-aldaketa eta Interneten erabiltzen den hizkeraren berezitasunak aztertuz. Ondorioek erakutsi dutenez, hizkuntzaren aldaera berri hori frantsesaren hizkera-maila arruntaren ezaugarriak barneratzen ari da, eta badirudi euskara batuaren irakaskuntzak ere izan lezakeela nolabaiteko eragina gazteen hizkuntza-aldaera berri horretan.
subject: Ikerketa-artikuluak
  topic: section
subject: kode-aldaketa
  topic: keywords
subject: gazte-hizkera
  topic: keywords
subject: kalko fonetikoak
  topic: keywords
subject: kalko semantikoak
  topic: keywords
subject: hizkuntza-bariazioa
  topic: keywords
subject: euskara
  topic: keywords
creator: Maddi Kintana Morcillo
rights: Egile-eskubideak 2025 Maddi Kintana Morcillo https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2025-10-30
publication date: 2025-10-30
starting page: 189
ending page: 228
doi: 10.59866/eia.v2025i10.305

Hilabeteak: ikuspegi etnolinguistikoa
type: item
description: Euskaraz erabili ohi diren hilabeteen izendapenei buruzko gogoetak, ikuspegi linguistikotik eta antropologikotik egin izan dituzte autore batzuek. Euskal kulturan hain kontu sustraitua eta arrunta izanda, nondik ote datozen izendapenak jakin nahian, jende askok plazaratu izan du bere iritzia era batera edo bestera, sarritan gisa desegokian, behar bezalako tresnarik erabili ez baitu. Gai interesgarri honi taxuzko egituraketa eta argia emateko xedez, egileak metodologia etnolinguistikoaz baliatzea proposatu du, lexikoa eta kultura uztartuz, ezinbestez elkarri eragiten baitiote.
subject: Ikerketa-artikuluak
  topic: section
subject: hilabeteak
  topic: keywords
subject: etnolinguistika
  topic: keywords
subject: kultura
  topic: keywords
subject: lexikoa
  topic: keywords
subject: egutegia
  topic: keywords
subject: erromatarrak
  topic: keywords
creator: Kepa Diéguez Barahona
rights: Egile-eskubideak 2025 Kepa Diéguez Barahona https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2025-10-30
publication date: 2025-10-30
starting page: 261
ending page: 301
doi: 10.59866/eia.v2025i10.303

Charrando aragonés. La lengua aragonesa en su Zona de Uso Predominante
type: item
description: .
subject: Liburu-aipamenak
  topic: section
creator: Jon Artza
rights: Egile-eskubideak 2025 Jon Artza https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2025-10-30
publication date: 2025-10-30
starting page: 341
ending page: 345
doi: 10.59866/eia.v2025i70.302

Ipar Euskal Herriko poesiaren argiak eta itzalak, 1940tik hona
type: item
description: Artikulu honen helburua da 1940ko hamarkadatik landako Ipar Euskal Herriko poesiaren aurkezpen orokorra eskaintzea, ahozko eta idatzizko tradizioetatik datozen lanak kontuan hartuz. Badago olerkari erraldoi bat, Itxaro Borda, zoinen obra oparoak itzal egin diezaiokeen gainerateko ekoizpen poetiko guziari: isilduko dugu haren aipamena, ilunpean geldituak agerrarazteko. Ez dugu talde poetikorik aurkitu: poeta bakoitza bere berezitasunarekin presentatzea komeni da. Bururatzeko, Ipar Euskal Herriko poesiaren etorkizunaz gogoetatuko dugu.
subject: Ikerketa-artikuluak
  topic: section
subject: Ipar Euskal Herriko poesia
  topic: keywords
subject: olerti garaikidea
  topic: keywords
subject: poesiaren historia
  topic: keywords
subject: poesiaren etorkizuna
  topic: keywords
subject: poesiaren argiak eta itzalak
  topic: keywords
subject: ahozko eta idatzizko poesia
  topic: keywords
creator: Katixa Dolhare Zaldunbide
rights: Egile-eskubideak 2025 Katixa Dolhare Zaldunbide https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2025-10-30
publication date: 2025-10-30
starting page: 53
ending page: 80
doi: 10.59866/eia.v2025i10.306

Jean-Baptiste Elizanburu (1828-1891) idazlearen lo-kanta ezezagun bat: Haurcho bati
type: item
description: <span style="color: #000000; font-family: 'Times New Roman'; font-size: medium; font-style: normal; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-align: start; text-indent: 0px; text-transform: none; widows: 2; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; white-space: normal; text-decoration-thickness: initial; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial; display: inline !important; float: none;">Artikulu honen helburua bikoitza da. Batetik, Louis Dassanceren funtsean dauden Jean-Baptiste Elizanburu idazle saratarraren hamabi olerki autografodun bildumaren berri ematea. Bestetik, erran delako bilduma horretako Harcho bati izenburuko lo-kanta ezezagun bat transkribatzea jatorrizko doinu eta letrarekin.
subject: Oharrak
  topic: section
creator: Jabier Kaltzakorta
rights: Egile-eskubideak 2025 Jabier Kaltzakorta https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2025-04-28
publication date: 2025-04-28
starting page: 423
ending page: 440
doi: 10.59866/eia.v1i70.300

Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako (DBH) ikasleen argudiaketa zientifikoa: euskaraz, gaztelaniaz eta ingelesez idazten
type: item
description: Ikerketa honen helburua da, Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako (DBH) ikasleek zientziaren eremuan euskaraz, gaztelaniaz eta ingelesez ekoizten dituzten argudioak maila diskurtsibo eta lexiko-gramatikalean aztertzea. Horretarako, DBH 3ko 34 ikaslek idatzitako testuetan argudiaketa elementuak aztertu dira, Toulminen eredua erabiliz, eta horiek ekoizteko erabilitako baliabide lexiko-gramatikalak diskurtso-analisiaren bidez identifikatu. Emaitzek antzekotasunak erakutsi dituzte hiru hizkuntzen artean, bai argudiaketa-elementuen ekoizpenean, baita baliabide lexiko-gramatikalen erabileran ere.
subject: Ikerketa-artikuluak
  topic: section
subject: funtzio kognitibo-diskurtsiboak
  topic: keywords
subject: argudiaketa
  topic: keywords
subject: idazketa eleaniztuna
  topic: keywords
subject: alfabetatze zientifikoa
  topic: keywords
creator: Roberto Arias-Hermoso
creator: Amaia Lersundi
creator: Eneritz Garro Larrañaga
creator: Ainara Imaz
rights: Egile-eskubideak 2025 Roberto Arias-Hermoso, Amaia Lersundi, Eneritz Garro Larrañaga, Ainara Imaz https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2025-04-28
publication date: 2025-04-28
starting page: 11
ending page: 44
doi: 10.59866/eia.v1i70.297

De noms, de cognoms i de llengües subordinades
type: item
description: .
subject: Oharrak
  topic: section
creator: Joan Albert Argenter
rights: Egile-eskubideak 2025 Joan A. Argenter https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2025-10-30
publication date: 2025-10-30
starting page: 305
ending page: 316
doi: 10.59866/eia.v2025i70.322

Urtaroak
type: item
description: Urtaroen izendapenek beti eman izan dute zeresan handia hizkuntzalari eta bestelako ikertzaileen artean. Euskal kulturan hain kontu errotua izanda, jende askok plazaratu izan du bere iritzia era batera edo bestera. Gai honi behar bezalako egituraketa ematekotan, egileak metodologia etnolinguistikoaz baliatzea proposatzen du, hau da, lexikoaren eta kulturaren arteko ezinbesteko zubi-adarra azaleratzea. Horretarako, nozio orokorretan oinarrituriko sailkapena du ikerlan honek gidari.
subject: Ikerketa-artikuluak
  topic: section
subject: urtaroak
  topic: keywords
subject: etnolinguistika
  topic: keywords
subject: kultura
  topic: keywords
subject: lexikoa
  topic: keywords
subject: egutegia
  topic: keywords
subject: nozio orokorrak eta espezifikoak
  topic: keywords
creator: Kepa Diéguez Barahona
rights: Egile-eskubideak 2024 Euskera ikerketa aldizkaria https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2024-10-28
publication date: 2024-10-28
starting page: 93
ending page: 122
doi: 10.59866/eia.v69i2.287

Erredingo Luiseneko euskal predikuak (XVIII.-XIX. m.): aurkezpena, katalogazioa eta ikerketaren lehen emaitzak
type: item
description: Lan honetan, Lizoainibarren (Nafarroa) agertutako euskal sermoi zaharren sorta bat aurkeztu dut. Oraingoz, hango euskararen aztarna dokumental luze bakarra da. Aurkikuntza nola gertatu zen azaldu dut, corpusa deskribatu, datatu eta katalogatu dut. Egileak identifikatuta, datu biografikoak ere bildu ditut. Gainera, hizkuntz ezaugarri zenbait deskribatu, iturriak dokumentatu eta itzulpen ohiturez aritu naiz, eta, orobat, euskara predikaziorako herrian bazter gelditzen ari zela ondorioztatu dut.
subject: Ikerketa-artikuluak
  topic: section
subject: sermoigintza
  topic: keywords
subject: itzulpengintza
  topic: keywords
subject: euskararen historia
  topic: keywords
subject: euskal testu zaharrak
  topic: keywords
subject: Nafarroa
  topic: keywords
subject: filologia
  topic: keywords
creator: Ekaitz Santazilia
rights: Egile-eskubideak 2025 Ekaitz Santazilia https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2025-04-28
publication date: 2025-04-28
starting page: 307
ending page: 359
doi: 10.59866/eia.v1i70.293

Euskara zinema elekariaren hasmentan (1930-1936)
type: item
description: Lan honek zinema elekariaren lehen urteetan euskarak zinemarekin izan zuen harremana aztergai du. 1930eko hamarkadan zinemako hizkuntza-aniztasunaren gainean sortutako eztabaidak bildu dira, bai eta estatuko beste hizkuntzek pantailan ukan zuten presentzia ere. Hortik aurrera, prentsan euskarazko zinemaren alde mobilizatu ziren diskurtsoetan arreta jarri da, eta euskarazko zinema sortzeko ezina egiaztatu ondoren, euskaraz entzun ahal izan zen lehen hiru filmak aztertu dira.
subject: Ikerketa-artikuluak
  topic: section
subject: euskara
  topic: keywords
subject: zinema elekaria
  topic: keywords
subject: Espainiako Bigarren Errepublika
  topic: keywords
subject: exotismoa
  topic: keywords
subject: abertzaletasuna
  topic: keywords
creator: Josu Martinez
rights: Egile-eskubideak 2024 Euskera ikerketa aldizkaria https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2024-10-28
publication date: 2024-10-28
starting page: 159
ending page: 186
doi: 10.59866/eia.v69i2.288

"Gehiegitan galdetzen didate nongoa naizen". Murgiltze programako ikasle etorri berriak eta identitatearen auzia
type: item
description: Artikulu honetan ikerketa baten berri emango dugu, ume eta gazte etorri berriekin (10-14 urte) lan egiten duten 32 irakasleren adierazpenak oinarri hartuta; euskara irakasleak diramurgiltze programan (“Eusle” eta HIPI hizkuntza indartzeko programetan hain zuzen). Ikerketaren helburua bikoitza da: 1) ezagutzea ikasle etorri berriek identitateari lotuta zeintzuk zailtasun, oztopo eta gorabehera adierazten dituzten, eta horien inguruan irakasleek egiten dituzten gogoetak; 2) ezagutzea irakasleek ikasle etorri berrien identitateari lotuta egiten dituzten esku-hartzeak eta praktikak eta baita gaiaren inguruko haien gogoetak ere. Datuak irakasle horiek egin zuten formazio prozesu batean hartu ziren, “Ikasle iritsi berrienmurgilketan espezializatzeko ikastaroa” izenekoan, Mondragon Unibertsitateko Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultatean (HUHEZI); irakasleek idatzitako azalpenetatik datoz datuak, ikasleen identitatearen inguruan galdera bati erantzuteko. Datuak edukiaren analisiaren bidez aztertu eta kategorizatu dira. Ondorioen artean agertzen da ikerketako irakasleek eta ikasleek unera arte ez dutela identitate pluralaren kontzeptua ezagutu, ezta kontuan hartu ere. Batzuek zein besteek kontsideratu dute orokorrean identitatea gizarte edo lurralde bakar batekin lotzen dela, gehienetan jatorrizkoarekin. Irakasleek uste dute aurrerantzean haien usteak eta praktikak berrikusi beharko dituztela.
subject: Ikerketa-artikuluak
  topic: section
subject: ikasle etorri berriak
  topic: keywords
subject: identitate plurala
  topic: keywords
subject: euskara
  topic: keywords
subject: irakasleen esku-hartzea
  topic: keywords
creator: Ane Urizar
creator: Amelia Barquín
creator: Sara Jiménez de Aberasturi
rights: Egile-eskubideak 2023 Euskera ikerketa aldizkaria https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
date: 2023-12-28
publication date: 2023-12-28
starting page: 149
ending page: 181
doi: 10.59866/eia.v2i68.268